Hronologija, DRUGI deo

Stradanje srpskih porodica u Bosni

Ove godine će se “slaviti” desetogodišnjica završetka rata u Bosni i Hercegovini. U okviru tog jubileja naćiće se u centru pažnje svetske javnosti pre svega dva događaja – pad Srebrenice i Dejtonski sporazum. Ovom hronologijom, koju je ekskluzivno za Korene sastavio Milivoje Ivanišević, direktor Centra za istraživanje zločina nad srpskom narodom u Bosni, želimo da potsetimo na jednu užasnu i prećutanu dimenziju rata u BiH – ubijanje i gašenje celih srpskih porodica

Piše: Milivoje Ivanišević

Krtine (Opština Ilijaš-Sarajevo). Prvog dana Sv. Trojice, 14. juna 1992. naoružani muslimani, borci Prvog korpusa Armije BiH, ili tzv. branioci Sarajeva, masakrirali su još jednu pored više desetina već masakriranih srpskih sarajevskih porodica. Masakr je izvršen na veoma surov, muslimanima i ustašama svojstven, način hladnim oružjem, znači tupim predmetima i noževima. Više od dva meseca lokalne muslimanske vlasti nisu dozvoljavale da se pokojnici sahrane. Kada je već uveliko odmaklo raspadanje tela pobijenih žrtava sahranu, po nalogu iste lokalne vlasti, izvršio je logoraš Srbin Strajko Dragić iz sela Malešića, opština Ilijaš. Žrtve muslimanskog divljanja ovog puta su bili članovi čestite srpske porodice Rosuljaš.

Žrtve: 1) Božana (Miloš) Rosuljaš, 1916; 2) Cvijeta (Manojlo) Rosuljaš, 1925; 3) Kosta (Risto) Rosuljaš, 1913; 4) Marinko (Vojin) Rosuljaš, 1954. i 5) Mirko (Vojin) Rosuljaš, 1956.

Gornji Jasenjani, srpski deo ovog, po broju stanovnika dosta malog hercegovačkog sela (Hrvata 20, muslimana 25, Srba 33) u mostarskoj opštini napale i zaposele su 15. juna 1992. proustaške jedinice tzv. Hrvatskih oslobodilačkih snaga (HOS), sastavljene od lokalnog hrvatskog i muslimanskog stanovništva. Prilikom napada i po osvajanju srpskog dela sela ubijeno je na veoma svirep način: noževima, udarcima tupim predmetom i spaljivanjem, više, uglavnom starijih, lica srpske nacionalnosti. Njihova imovina i kuće su opljačkani, spaljeni i razoreni. Ostali Srbi odvedeni su u okolne koncetracione logore i proterani iz sela. Od sredine juna Gornji Jasenjani su pusti i etnički očišćeni od meštana srpske nacionalnosti.

Žrtve: 1) Danica (Milutin) Rajković, 1917; 2) Jovanka (Vladimir) Rajković-Joka, 1927; 3) Jovanka (Risto) Rajković, 1955; 4) Marko (Miloš) Rajković, 1921; 5) Rosa (Nikola) Rajković, 1919; 6) Sara (Stojan) Rajković, 1912; 7) Slavko (Branko) Rajković, 1951.

Glavatičevo, višenacionalno, ali pretežno muslimansko selo u opštini Konjic (Srba 70, Hrvata 70, muslimana 381, Jugoslovena 13). Napad na srpski deo sela izvršen je 18. juna 1992. Organizatori i neposredni učesnici u napadu bili su naoružani muslimani i Hrvati opštine Konjic i okolnih naselja i opština, pripadnici Armije BiH. Žrtve napada bila su isključivo lica srpske nacionalnosti Glavatičeva i izbeglice iz sela Blace, od kojih su mnogi ubijeni na obali reke Račice i to na veoma svirep način: noževima i tupim predmetima. Veoma malom broju žrtava život je oduzet vatrenim oružjem. Oni koji su preživeli pohvatani su i oterani u okolne logore u kojima su potom mnogi stradali. Srpska imovina i njihova stoka su opljačkani i od tada se nalaze u muslimanskim i hrvatskim selima, a ostatak je uništen razaranjem i paljevinom. I ovo selo konjičke opštine je, kada je reč o srpskom stanovništvu, od 18. juna 1992. etnički očišćeno.

Žrtve: 1) Slobodan (Rajko) Kuljanin, 1974; 2) Milovan (Svetko) Kuljanin, 1937; 3) Rajko (Perko) Kuljanin, 1936; 4) Vojo (Stojan) Kuljanin, 1942; 5) Milutin (Stojan) Kuljanin, 1944; 6) Radoslav (Milovan) Kuljanin, 1975; 7) Vojo (Mišo) Kuljanin, 1972.

Hlapčevići, uglavnom muslimansko selo u opštini Visoko sa veoma malo hrišćanskog stanovništva (Hrvata 2, muslimana 612, Srba 19). Javna egzekucija meštana srpske nacionalnosti ovog sela izvršena je 20. juna 1992. u centru sela, gde su prisilno dovedeni iz svojih kuća. Ubistva dovedenih Srba izvršili su, u prisustvu i aplauze lokalnog muslimanskog stanovništva, bliski rođaci posmatrača, pripadnici armije BiH, uglavnom iz ovog i susednih muslimanskih sela. Imovina pobijenih i preostalih, prognanih, Srba sela Hlapčevići opljačkana je, a ono što pljačkaši, takođe lokalni muslimani, nisu mogli odneti spaljeno je i razoreno. O tom gnusnom činu ubistva uz aplauze bivših komšija, egzekutora i njihovih najbližih rođaka, roditelja, žena i dece, svedoče dva lica, žrtve muslimanske egzekucije, koja su i pored više prostrelnih rana ipak preživela streljanje.

Žrtve: 1) Danica (Obren) Damjanović, 1940. i njen suprug 2) Slavko (Jeremija) Damjanović, 1935; 3) Dušanka (Miloš) Brajić-Ristić, 1945. njen sin 4) Željko (Neđo) Ristić, 1966; 5) Neđo (Miloš) Masal, 1947; 6) Dušanka Masal.

Koložići, surov zločin izvršen nad tri generacije poznate i ugledne porodice Vukovića u ovom pretežno muslimanskom selu opštine Visoko (muslimana 309, Srba 165) izvršen je 20. juna 1992. u 14,30 časova. U zločinu izvršenom pretežno iz lakog pešadijskog automatskog oružja za nekoliko minuta pobijeno je šest članova te bogate srpske porodice. Zločin su pripremili i izvršili naoružani muslimani, vojnici Armije BiH, uglavnom dobrovoljci regrutovani iz sela ove i susednih opština. Istog, ali i sledećeg dana posle zločina nad pobijenom srpskom porodicom sadistički su likovale i izživljavale se prve komšije muslimani, njihove žene i deca. Dva dana su, dok tela nisu odneta iz dvorišta i sahranjena, pljuvali, psovali i šutirali pokojnike sa kojima su pre toga decenijama, izgledalo je prijateljski, bez međusobnih sukoba, živeli u najbližem komšiluku, kuća do kuće.

Žrtve: 1) Boško Vuković, 1927. i njegova suspruga 2) Draginja Vuković, 1924. njihov sin 3) Rajko (Boško) Vuković, 1948; unuk 4) Miodrag (Rajko) Vuković, 1969. i najbliži rođaci koji su se kod njih zatekli 5) Jelenko (Dušan) Vuković, 1962. i 6) Zdravko Vuković, 1946. Ovim žrtvama treba sa puno razloga dodati i Zdravkovu kćerku Tanju Vuković, srednjoškolku, koja je, u skrovištu, bila svedok pokolja. Nakon godinu dana, u očajanju, izvršila je samoubistvo aktiviranjem ručne bombe kao izbeglica u Ilijašu.

Ratkovići, za lokalne uslove u opštini Srebrenica dosta veliko, čisto srpsko planinsko selo (Srba 338), kao i mali srpski zaseoci Dučići, Dvorišta, Račići i Polimci iznenada su napadnuti u ranim jutarnjim časovima u nedelju 21. juna 1992. Napad je izvršen iz okolnih muslimanskih sela i zaselaka: Poznanovići (muslimana 444), Dedići, Podkorijen, Osmače (Srba 6, muslimana 924), Močevići (Srba 58, muslimana 319) i Stožersko. Tom prilikom Ratkovići i pomenuti okolni srpski zaseoci opljačkani su od strane napadača i članova njihovih porodica. U okolna muslimanska sela preneto je sve što se moglo preneti: od pokućstva do stočnog fonda. Ostalo je razoreno i spaljeno. Meštani koji nisu mogli da se sklone na slobodnu srpsku teritoriju bili su pobijeni. Ovaj, po svemu sudeći, prethodno dobro pripremljen napad izvršili su naoružani muslimani, regrutovani sa područja srebreničke, bratunačke i okolnih opština, pripadnici tzv. Zelenih beretki, odnosno Armije BiH. Od napada 21. juna 1992. u opustošenim Ratkovićima i okolnim srpskim zaseocima nema uslova za život. Preuzimanje tela srpskih pokojnika, njihova identifikacija i sahrana, obavljeni su tek nakon skoro godinu dana u bratunačkom selu Fakovići, 17. maja 1993., u prisutvu dr Zorana Stankovića, uglednog stručnjaka Vojno-medicinske akademije iz Beograda.

Žrtve: 1) Bogičević (Vojislav) Obren, 1932; 2) Stanojević (Vladislav) Stanimir, 1949; 3) Stanojević (Rado) Desanka, 1923; 4) Stanojević (Todor) Nikola, 1958; 5) Stanojević (Milorad) Radenko, 1940; 6) Đurić (Luka) Vidosava, 1930; 7) Rankić (Obrad) Vidoje, 1928; 8) Rankić (Obrad) Milutin, 1944; 9) Rankić (Obrad) Ranko, 1933; 10) Maksimović (Filip) Vinka, 1927; 11) Maksimović (Milorad) Radomir, 1942; 12) Milanović (Risto) Cvijeta, 1925; 13) Pavlović (Milorad) Novka, 1945; 14) Prodanović (Drago) Zora, 1941; 15) Prodanović (Petar) Živan, 1966; 16) Pavlović (Joso) Milovan, 1919. i 17) Jakovljević (Stojan) Milan, 1920. Neke od ovih žrtava su spaljene u svojim kućama, a neke zaklane. Slika Dobrile Prodanovića, koja u rukama drži lobanju svog pokojnog sina Živana, snimljena prilikom sahrane u Fakovićima, obišla je svet i objavljena u mnogim domaćim i stranim medijima. Ratkovići su od tada trajno napušteno selo.

Bujakovina, selo u opštini Srbinje. U ovom, uglavnom muslimanskom selu (Srba 28, muslimana 121), 22. juna 1992. izvršen je napad na mali srpski zaselak u kome je na veoma svirep način, pretežno tupim predmetima i noževima, masakrirano devet, uglavnom starijih lica srpske nacionalnosti koji su i pored svih opasnosti i rizika odlučili da ostanu u svojim kućama. Ubistva nemoćnih ljudi počinili su muslimani Bujakovine, komšije žrtava, pripadnici lokalnih vojnih formacija, svrstanih u Armiju BiH. Pokretna imovina i stoka žrtava i ostalih Srba koji su blagovremeno sa decom napustili selo opljačkana su, a ostalo je spaljeno i razoreno.

Žrtve: 1) Dušan (Mirko) Kalajdžić, 1920; 2) Joka (Milan) Kalajdžić, 1925; 3) Milisav (Rajko) Govedarica, 1973; 4) Ilija (Mile) Govedarica; 5) Ilinka Govedarica, 1924; 6) Jovo (Vaso) Vučetić (slep čovek), 1920; 7) Milka (Blagoje) Vučetić, 1924; 8) Milan (Vido) Vučetić, 1910 i 9) Vidosava (Blagoje) Bjelović, 1914.

Bastasi, veoma malo selo koje se nalazi u opštini Srbinje na magistralnom putu između Srbinja (nekada Foča) u BiH i Šćepan-Polja u Crnoj Gori, nastanjeno uglavnom licima srpske nacionalnosti (Srba 38, muslimana 5), nastradalo je 26. juna 1992. prilikom upada jedne od brojnih muslimanskih terorističko-diverzantskih grupa iz sastava Armije BiH, koje su tokom rata dugo vremena krstarile ovim terenom. U toj diverzantskoj akciji lokalnih muslimana ubijene su, pretežno iz automatskog oružja, a potom i masakrirane, četiri osobe srpske nacionalnosti, a njihove kuće opljačkane i razorene.

Žrtve: 1) Žarko (Milutin) Milanović, 1930; 2) Savo (Rajko) Milanović, 1956; 3) Petar Damjanović i njegova supruga 4) Esma Damjanović.

Sarajevo, urbani deo grada, ulica Tome Masarika (opština Stari Grad) 26/27. jun 1992. Tih dana noću iz svojih stanova prisilno isterano i u nepoznatom pravcu odvedeno više lica srpske nacionalnosti od kojih su neki, nakon izvesnog vremena, nađeni mrtvi, a ostalima se izgubio svaki trag. Jedna od tih nevinih žrtava, pokojna Mirjana-Mira Kečan, nađena mrtva u reci Miljacka sa povezom na očima. U stanove ubijenih i nestalih uselili se sa svojim porodicama predstavnici muslimansko-hrvatskih vlasti i njihovih policijskih i vojnih formacija.

Žrtve: 1) Mirjana (Dušan) Kečan-Mira, 1938; 2) Branka (Rado) Mrđa, 1953. i njen muž 3) Mladen (Petar) Mrđa, 1950; 4) Njihovo dete, ime nepoznato; 5) Ljeposava Pešić, rođ. Nikolić, 1948; 6) Duško (Dragoljub) Pešić, 1972.

Zaborani, malo, siromašno, srpsko selo (Srba 28) u opštini Nevesinje napadnuto je na veliki srpski praznik Vidovdan 28. juna 1992. Napad je izvršila jedna od lokalnih diverzantsko terorističkih formacija Armije BiH, sastavljena od dobrovoljaca regrutovanih iz redova muslimanskog i hrvatskog stanovništva sa područja nevesinjske, gatačke, mostarske i ostalih susednih opština ovog dela Hercegovine. Prilikom napada ubijeno je više civilnih lica, meštana srpske nacionalnosti. Preživeli Srbi, među kojima je bilo i nekoliko ranjenika, sklonili se pred napadačima u susedna srpska sela i opštinski centar Nevesinje. Njihova imovina, hrana i stoka največim delom su opljačkani, a ono što se nije moglo odneti spaljeno je i razoreno.

Žrtve: 1) Desanka (Vaso) Milović, 1912; 2) Milan (Božo) Milović, 1902. i sin 3) Marko (Milan) Milović, 1937; 4) Nikola (Đorđe) Milović, 1922. i njegov sin 5) Dragan (Nikola) Milović, 1955; 6) Boro (Živadin) Milović, 1966. Po svemu sudeći prilikom ovog napada još su stradali i 7) Predrag Kandić, 1960. i 8) Vidoje (Mitar) Sarić, 1932.

Loznička Rijeka, uglavnom srpsko selo sa malim brojem muslimana (Srba 132, muslimana 22) u bratunačkoj opštini prvi put je napadnuto od naoružanih pripadnika “Zelenih beretki” iz sastava Armije BiH na veliki srpski praznik Vidovdan, 28. juna 1992. oko podneva. Jedinice napadača sačinjavalo je isključivo naoružano lokalno muslimansko stanovništvo regrutovano sa područja Bratunca i susedne Srebrenice. Zahvaljujući relativno uspešnom oružanom otporu meštana i pomoći koja je pristigla iz Bratunca i okolnih srpskih mesta Loznička Rijeka se u izvesnoj meri ipak odbranila i spasla od još većih ljudskih gubitaka, pljačke i konačnog razaranja. Međutim, i pored toga, prilikom odbrane sela, stradalo je mnogo meštana srpske nacionalnosti. Opljačkan, razoren i popaljen je dosta veliki broj srpskih stambenih i privrednih zgrada, pogotovo na perifernim delovima sela, do kojih su muslimani uspeli da se probiju.

Žrtve: 1) Srećko (Radivoje) Milovanović,1943; 2) Jovana (Gavrilo) Milovanović, 1942; 3) Verica (Živan) Filipović, 1975. i njen otac 4) Živan (Vladimir) Filipović, 1954; 5) Đorđo (Milisav) Filipović, 1949; 6) Jelena (Živojin) Stojanović, 1952; 7) Radovan (Milan) Lukić, 1950; 8) Miloje (Mitar) Damjanović, 1971; 9) Milorad (Mićo) Rončević, 1960; 10) Svetozar (Sreten) Vučetić, 1957; 11) Milenko (Nedeljko) Nikolić, 1963.

Brežani, jedno od većih brdsko-planinskih, starih i poznatih srpskih sela u srebreničkom kraju koje je stradalo i ranije u oba prethodna svetska rata, pogotovo za vreme NDH i nemačke okupacije (Srba 271, muslimana 5) napadnuto je pred samo svitanje 30. juna 1992. oko 4 časa od pripadnika oružanih formacija, jačine hiljadu boraca Armije BiH, regrutovanih u srebreničkoj i susednim opštinama, i tom prilikom na veoma surov način, tupim predmetima, noževima i ostalim hladnim oružjem, u toku borbi i posle osvajanja, ubijeno je osamnaest meštana srpske nacionalnosti. Žrtve napada bile su uglavnom starije osobe i žene, meštani koji su ostali u selu da koliko-toliko čuvaju i hrane stoku i održavaju kuće, kao i njihovi malobrojni branioci, mlađi i loše naoružani, stanovnici Brežana. Pokretnu imovinu (pokućstvo, belu tehniku, 4 traktora, 17 kosačica i dr.) i stočni fond (118 krava, 18 pari volova, 147 junadi, 236 ovaca, 11 konja) muslimanski civili (žene, deca i starci) okolnih sela, koji su od početka akcije aktivno učestvovali u napadu, opljačkali i preneli u svoja domaćinstva. Posle pljačke spalili su sve nepokretne objekte: 64 stambenih i preko 87 pomoćnih zgrada. Tela pokojnika, srpskih žrtava Brežana, dugo su ostala nesahranjena i nedostupna porodicama.

Žrtve: 1) Petrović (Đole) Radovan, 1923; 2) Novaković (Rade) Miloš, 1956; 3) Lazić Dostana, 1919; 4) Jovanović (Čedo) Obren, 1927; 5) Lazić (Pavle) Vidoje, 1937; 6) Lazić (Pavle) Kristina, 1935; 7) Dragičević (Ilija) Milenko, 1947; 8) Josipović (Milenko) Ljubomir, 1977; 9) Krstajić (Vlado) Miloš, 1937; 10) Krstajić (Vlado) Pero, 1935; 11) Milošević (Luka) Stanko, 1900; 12) Milošević (Milovan) Vidoje, 1974; 13) Mitrović (Milivoje) Stanoje, 1963; 14) Rankić (Miko) Milisav, 1947; 15) Rankić (Milisav) Dragoslav, 1974; 16) Rankić (Milisav) Miroslav, 1972; 17) Stevanović (Radisav) Milomir, 1946. i 18) Stjepanović (Stjepana) Dragan, 1961.

Rožanj, selo (Srba 379, muslimana 14) sa ubedljivom srpskom večinom u opštini Zvornik, ali opkoljeno, bolje reči, od kada je rat počeo u permanentnoj blokadi okolnih muslimanskih sela kroz koja, zbog stalnih pretnji da će biti ubijeni, Srbi Rožnja nisu ni mogli, ni smeli da izađu iz sela. Konačno, selo je napadnuto, opljačkano i spaljeno 2. jula 1992. Napad su organizovali i izvršili naoružani muslimani, regrutovani na teritoriji zvorničke i susednih opština, pripadnici Armije BiH. Prilikom napada, i pored žestokog otpora branilaca, ubijeno i ranjeno više lica, a svi meštani srpske nacionalnosti izbegli ili proterani iz svojih domova. Njihova imovina, pokućstvo, bela tehnika, rezerve hrane, stoka, ukratko - sve što su decenijama sticali, oteli su i u svoja sela preneli pripadnici Armije BiH i njihovi prijatelji i rođaci koji su učestvovali u napadu. Imovina, koja se nije mogla odneti, stambene zgrade i privredni objekti, spaljeni su i razoreni.

Žrtve: 1) Mitar Ostojić, 1972; 2) Bogosav (Stevo) Ilić, 1968; 3) Stanko (Ilija) Ostojić, 1975; 4) Goran Ostojić, 1962; 5) Nedeljka (Spasoje) Ostojić, 1931.

Zagoni, veliko selo sa ubedljivom srpskom večinom (muslimana 103, Srba 480) u opštini Bratunac bilo je u kratkom vremenskom razdoblju 1992. žrtva dva veoma žestoka muslimanska napada. Prvi napad na srpski deo ovog sela izvršen je 5. jula 1992. oko 15 časova dok su meštani obavljali svoje redovne poljoprivredne i kućne poslove. U ovoj akciji protiv Srba meštana Zagona u neočekivano velikom broju učestvovale su komšije, muslimani Zagona, kao i susednog sela Potočari, a njima su se pridružili i muslimani iz okolnih sela sa područja Bratunca i Srebrenice, od prvog dana svrstani u oružane formacije Armije BiH i policijske jedinice BiH. U ovom iznenadnom i ničim izazvanom napadu na surov način ubijen i masakriran je veliki broj civilnih lica srpske nacionalnosti. Sve srpske kuće koje su muslimani osvojili i zaposeli u jednom delu sela do temelja su opljačkane, popaljene i razorene.

Žrtve: 1) Milošević (Milovan) Ljubica, 1939; 2) Milošević (Jovan) Miloš, 1932; 3) Milošević (Ilija) Rada, 1968; 4) Tanasijević (Blagoje) Čedomir, 1942; 5) Gvozdenović (Sreten) Rajko, 1927; 6) Gvozdenović (Miladin) Dragoljub, 1954; 7) Gvozdenović (Milorad) Blagoje, 1944; 8) Gvozdenović (Radoje) Rada, 1973; 9) Dimitrić (Milorad) Mileva, 1912; 10) Dimitrić (Mitar) Mirko, 1974; 11) Jašinski (Stevan) Matija, 1940; 12) Malović (Ilija) Miodrag, 1943; 13) Mihajlović (Jefto) Mihajlo, 1951; 14) Paunović (Periša) Dušanka, 1954.

Rogatica, zbeg nekoliko desetina srpskih porodica iz manjih okolnih sela koje su pobegle od muslimanskog terora, koji je besneo u rogatičkom kraju, i sakrile se u šumi Vodice, nedaleko od, po stanovništvu mešovitog, sela Starčići (Srba 67, muslimana 56, jugoslovena 2), napadnut 5. jula 1992. od strane velikog broja lokalnih naoružanih muslimana pripadnika Armije BiH. Tom prilikom uhvaćeno, ubijeno i masakrirano sedam civilnih lica srpske nacionalnosti. Posebnom monstruoznom zlostavljanju, koje nije umesno opisivati, bila su izložena deca i supruga pokojnog Milomira Obradović. Napad na srpski zbeg izvršen je iz pravca muslimanskog sela Dub. Tela sedam masakriranih, raskomadanih pokojnika ostala su više od mesec dana nepokopana, izložena letnjoj žegi, životinjama i raspadanju.

Žrtve: 1) Milomir (Pero) Obradović, 1949; njegova supruga 2) Zorka (Savo) Obradović, 1959. sin 3) Darko (Milomir) Obradović, 1977. i kći 4) Danijela (Milomir) Obradović, 1974; 5) Dragan (Boško) Kusmuk, 1960; 6) Miodrag (Radomir) Motika, 1953; 7) Goran (Blagoje) Perović, 1965.

Pri napadu na Gornju i srpski deo Donje Prijesnice ubijen je veliki broj lica srpske nacionalnosti, a većina žrtava masakrirana na veoma surov način: hladnim oružjem, nožem, tupim predmetom, čak i odsecanjem glave. Neki od pokojnika su spaljeni. Muslimanski teror trajao je još i nekoliko narednih dana. Ostali meštani ova dva bliska sela pohvatani su i oterani u logore koji su se nalazili na području grada Sarajeva, u susednim muslimanskim selima. Tu su izloženi novim dugotrajnim mučenjima i stradanjima. Srpska imovina, hrana i stoka, opljačkana je i preneta u muslimanska sela, a stambene zgrade i ostali objekti su popaljeni i razoreni.

Žrtve: 1) Janko (Bogdan) Popović, 1913; 2) Mirko (Danilo) Šehovac-Lola, 1926, invalid, nepokretan i njegova supruga 3) Tankosava (Nikola) Šehovac, 1924; 4) Kosta (Gligor) Šehovac, 1906. i njegova supruga 5) Jovanka (Božo) Šehovac, 1909; 6) Savka (Risto) LJuboja, 1908; 7) Mirko (Ilija) Kravljača, 1908. i njegova supruga 8) Kosa (Vaso) Kravljača, 1926; 9) Dušan (Veljko) Cvijetić, 1933. i njegova supruga 10) Zora (Neyo) Cvijetić, 1933; 11) Miloš (Božo) Cvijetić, 1909, njegov sin 12) Vinko (Miloš) Cvijetić, 1933. i Vinkova supruga 13) Dragica (Ljubo) Cvijetić, 1932; 14) Dragica (Todor) Cvijetić, 1912; 15) Aranđija (Marko) Štaka, 1925. njena kćerka 16) Dana (Žarko) Štaka, 1963; 17) Danilo (Staniša) Pucar, 1913; 18) Rade (Pero) Šehovac, 1940; 19) Došlo (Savo) Momčilo, 1954; 20) Lazar Popović, 1904; 21) Dušan Šiljegović; 22) Dragan (Jovo) Vukomanović, 1930; 23) Savo (Petar) Klepić, 1948.

Sarajevo, gradsko naselje Velešići. Zločin se dogodio 8. jula 1992. kada su legalni organi muslimanske vlasti u ovom gradu, rukovodioci i pripadnici Centra službe bezbednosti Sarajevo, policijske stanice na Marindvoru, prisilno i naoružani upali u stan i tom prilikom, u podnevnim časovima, u vreme ručka, za trpezom, ubili šest članova poznate, imućne i ugledne srpske porodice Ristović. Prema izjavi komšija ubice su duže vreme pratile kretanje žrtava i čekale trenutak kada će se što više Ristovića naći u kući na okupu. Obrazloženje ubica bila je laž da su članovi ove porodice noću davali svetlosne signale vojnicima Republike Srpske i njihovoj artiljeriji.

Žrtve: 1) Obren (Svetozar) Ristović, 1955. ugledan poljoprivrenik, njegov brat 2) Petar (Svetozar) Ristović, 1950. ranije zaposlen u “Bosna-lijeku” i narodni poslanik u Skupštini BiH, sestra 3) Bosiljka (Svetozar) Ristović, 1960. zaposlena u preduzeću “Astra”, njihova majka, bolesna i paralizovana 4) Radosava (Gojko) Ristović, 1925. i rođaci 5) Mila (Gojko) Ristović, 1932. i 6) Danilo (Todor) Ristović, 1978. Svih šest žrtava sahranjeno u tri zasebne grobnice na sarajevskom groblju “Lav”.

Grahovište (opština Vogošća-Sarajevo). Još jedan veoma težak zločin u ovom pretežno srpskom selu dogodio se u kući Obrena Sikiraša 8. jula 1992. kada su ubijene tri starije ženske osobe iz porodice Sikiraš i šest, takođe nevinih civilnih lica iz porodice Vladušić koji su, usled stalnih pretnji i progona pripadnika Prvog korpusa Armije BiH, pobegli iz svojih kuća u nadi da će naći sigurnije utočište kod Obrena Sikiraša. Sličan zločin u ovom selu se dogodio i nekoliko meseci ranije, 4. maja 1992. I tada su, pored ostalih, najviše stradali članovi ove dve srpske porodice.

Žrtve: 1) Zorka Sikiraš, 1937; 2) Stana (Đorđo) Sikiraš, 1935; 3) Tankosava (Vlado) Sikiraš, 1920; 4) Vukica Vladušić, 1951; 5) Jovo (Risto) Vladušić, 1920; 6) Miloš Vladušić, 1929; 7) Radoslava Vladušić, 1934; 8) Radovan Vladušić, 1945; 9) Luka Vladušić.

Konjic (grad u kome je bilo: Hrvata 3050, Muslimana 6678, Srba 2549, Jugoslovena 1209). Posle mnogih napada i počinjenih ubistava po srpskim selima, razaranja i pljački srpskih porodica u gradu i okolini, lokalni muslimani i Hrvati 10. jula 1992. počinili su novi monstruozan, od vremena Drugog svetskog rata i ustaških pogroma, gotovo nezapamćen zločin. U toku noći zaklali dva sina, mališane od pet i sedam godina, i njihove roditelje. Reč je o likvidaciji porodice Đure Golubovića, invalida, nemoćnog i nepokretnog čoveka koji je znatan deo života proveo u invalidskim kolicima. U poznim noćnim časovima žrtve su izvučene iz stana, sprovedene i ubijene na obali Neretve nizvodno i nedaleko od grada. Muslimansko-hrvatske lokalne opštinske vlasti, bez sumnje nalogodavci i saučesnici, više dana, iz nepoznatih razloga, krajnje nehumano, nisu dozvoljavale da se tela pokojnika sklone sa mesta egzekucije i pokopaju.

Žrtve: 1) Đuro (Pero) Golubović, 1951; njegova supruga arhitekta 2) Vlasta Golubović,1958; njihovi sinovi 3) Petar (Đuro) Golubović, 1985. i 4) Pavle (Đuro) Golubović, 1987.

Sase i Zalazje, čisto srpski zaseoci za ovdašnje lokalne, brdsko-planinske uslove dosta velikog sela Obadi, pripadaju opštini Srebrenica, istovremeno su napadnuti od muslimanskih snaga iz Srebrenice na pravoslavni praznik, Petrovdan, 12. jula 1992. Napad na ova sela izveli su pripadnici Armije BiH, uglavnom dobrovoljci iz muslimanskih sela ovog kraja. Zalazje je uništeno do temelja. Stradali su gotovo podjednako i branioci i njihovi najbliži rođaci i prijatelji koji su, uz pomoć malog broja dobrovoljaca, pokušali da odbrane svoje porodice i imanja. U više porodica (Jeremić, Vujadinović, Rakić...) u odbrani sela izginuli su gotovo svi muškarci. Za razliku od Zalazja, Sase se delimično odbranilo. Srbi koje su pohvatali muslimani, najčešće je reč o ranjenim i starijim osobama, nikada nisu pronađeni. Broj ranjenih, zarobljenih i povređenih lica srpske nacionalnosti nadmašuje broj poginulih branilaca i ubijenih civila. Srpska imovina, stoka i hrana u Zalazju opljačkani su, spaljeni i uništeni. Centar sela je opustošen i pretvoren u zgarište. Oštećena je manastirska crkva Svetih apostola Petra i Pavla i spaljen je konak. Srpsko groblje oskrnavljeno je i u dobroj meri razoreno. Za mnogim licima još uvek se bezuspešno traga preko Međunarodnog komiteta Crvenog krsta.

Žrtve: 1) Josipović (Miladin) Ivan, 1955; 2) Mitrović (Vojislav) Goran, 1970; 3) Simić Đuka, 1930; 4) Živanović (Blagoje) Blagoje; 1954; 5) Blagojević (Slobodan) Dušan, 1946; 6) Cvijetinović (Dragomir) Radinka, 1952; 7) Cvijetinović (Ranko) Ivan, 1953; 8) Dragičević (Tadija) Svetislav, 1949; 9) Giljević (Milorad) Željko, 1970; 10) Gligić (Desimir) Nedeljko, 1948; 11) Gligorić (Nikole) Ljubisav, 1962; 12) Gordić (Miloš) Aleksa, 1955; 13) Grujičić (Cvijetko) Jovan, 1954; 14) Grujičić (Ignjat) Stanoje, 1946; 15) Ilić (Milan) Slobodan, 1946; 16) Ilić (Sreten) Milisav, 1957; 17) Jeremić (Ljubomir) Luka, 1927; 18) Jeremić (Miloš) Ratko, 1969; 19) Jeremić (Ratko) Marko, 1965; 20) Jeremić (Ratko) Radovan, 1963; 21) Lazarević (Mališa) Milovan, 1946; 22) Lazarević (Stanko) Momir, 1955; 23) Pavlović (Aleksandar) Branislav, 1947; 24) Petrović (Jugoslav) Rajko, 1963; 25) Rakić (Borisav) Dragomir, 1957; 26) Rakić (Cvijetin) Svetozar, 1951; 27) Rakić (Ljubomir) Momčilo, 1949; 28) Rakić (Ljubomir) Miodrag, 1959; 29) Rakić (Momčilo) Mile, 1966; 30) Simić (Gojko) Branko, 1959; 31) Simić (Gojko) Petko, 1963; 32) Stanojević (Stanko) Božo, 1966; 33) Stanojević (Gojko) Miladin, 1929; 34) Stjepanović (Svetislav) Mihailo, 1942; 35) Tomić (Bogoljub) Radivoje, 1950; 36) Todorović (Radivoje) Miroljub, 1961; 37) Tubić (Rado) Miladin, 1955; 38) Vasiljević (Radovan) Radisav, 1963; 39) Vasiljević (Radovan) Radislav, 1965; 40) Vujadinović (Živojin) Boško, 1951; 41) Vujadinović (Živojin) Vaso, 1954; 42) Vujadinović (Bogdan) Nedeljko, 1947; 43) Vujadinović (Milovan) Dragomir, 1947; 44) Vujadinović (Slavoljub) Milovan, 1948; 45) Vujadinović (Vaso) Dušan, 1940; 46) Zekić (Zagorka) Milan, 1959; 47) Ćetković (Spasoje) Vukašin (1938).

- nastaviće se -

Prenosimo obaveštenje MUP-a Republike Srpske

PRELIMINARNI SPISKOVI IMENA SRBA UBIJENIH I NESTALIH U SARAJEVU U PERIODU OD 1992. DO 1995. GODINE

Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske kontinuirano radi na dokumentovanju, istraživanju i pokretanju postupaka za procesuiranje krivičnih djela ratnog zločina. U tom cilju ministar unutrašnjih poslova RS je, 17.01.2005. godine, formirao radni Tim za realizaciju navedenih aktivnosti.

Ministarstvo, organizacione jedinice u njegovom sastavu i Tim su u dosadašnjim aktivnostima došli do dokumentacije koja pouzdano ukazuje na počinjena krivična djela ratnog zločina nad Srbima u BiH, naročito u Sarajevu, o čemu je javnost obavještena na Konferenciji ‘’Istinom do pravde’’, održanoj 25.03.2005. godine u Palama.

Na brojne zahtjeve javnosti objavljujemo Preliminarni spisak imena Srba ubijenih u Sarajevu 1992-1995. godine i Preliminarni spisak nestalih Srba u Sarajevu 1992-1995. godine.

Napominjemo da spiskovi nisu konačni.

Pozivamo sve građane, vladine i nevladine organizacije i institucije koje raspolažu relevantnim informacijama o stradanju građana srpske nacionalnosti u Sarajevu, ali i ostalim gradovima u Bosni i Hercegovini da, ako to nisu do sada učinili, te podatke i informacije dostave Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske. To mogu učiniti u najbližoj policijskoj stanici ili centru javne bezbjednosti.

Za grad i regiju Sarajeva korisne informacije građani mogu davati i na broj telefona 057/222-000 u Centru javne bezbjednosti Istočno Sarajevo. Istovremeno, pozivamo i sve one koji imaju dodatne informacije ili ispravke podataka na preliminarnim spiskovima ubijenih i nestalih građana srpske nacionalnosti u Sarajevu da kontaktiraju
Centar na isti broj telefona.

Preliminarni spiskovi, kao i aktivnosti na dokumentovanju, istraživanju i pokretanju postupaka zbog počinjenih krivičnih djela ratnog zločina nad građanima srpske i drugih nacionalnosti na području BiH biće dopunjavani i dostupni javnosti.

Spiskovi i dodatne informacije se mogu naći na sajtu: http://www.mup.vladars.net/