DOKUMENTACIJA BOSNA I HERCOGOVINA ‘92-95

Ubijanje Srba u Srebrenici

I u ovom broju “Koreni” nastavljaju seriju ekskluzivne dokumentacije srpskog stradanja u Bosni i Hercegovini tokom proteklog rata, koju je sakupio Milivoje Ivanišević iz beogradskog Centra za istraživanje ratnih zločina nad Srbima u Bosni. S obzirom da se Srebrenica smatra isključivo muslimanskim stratištem, ovi podaci o srpskom stradanju u opštini Srebrenica su ne samo značajni, nego i mahom odavno poznati, ali ne u detalju. Naravno, i nažalost, ovo je samo jedan mali uvid u zločine koji su počinjeni nad Srbima u okolini Srebrenice 1992/93. godine kada je tu po nekim procenama ubijeno između 1.200 i 1.500 Srba.

Osmače

U blizini ovog muslimanskog sela opštine Srebrenica postavljena zaseda 7. maja 1992. na lokalnoj saobraćajnici Srebrenica-Skelani-Bajina Bašta. Tom prilikom sačekano i uništeno teretno motorno vozilo u kome se nalazilo više civilnih lica srpske nacionalnosti koja su se pred najezdom muslimanskih oružanih formacija iseljavala preko sela Ćićevac u Skelane i dalje u Bajinu Baštu i Srbiju. Zasedu postavili pripadnici lokalnih muslimana svrstani u jedinice Armije BiH.

Ovo je i prvo kolektivno stradanje Srba u srebreničkoj opštini i prva zaseda u kojoj je u ovom delu Podrinja ubijeno više lica. Tu praksu muslimani će nastaviti i trajaće sve vreme rata. U srebreničkom kraju do proleća 1994. gotovo jedna trećina ukupnih srpskih žrtava stradalo je u zasedama i iznenadnim prepadima iz skrivenih muslimanskih busija. U zasedama su sačekivani srpski prolaznici i vozila i taj način ubijanja pretvorio se vremenom u neku vrstu muslimanske specijalnosti. To je za napadače i najbezbedniji način oružanog obračuna sa onim koga žele ubiti. Rizik za vlastiti život je minimalan, a to je i najvažnije.

Žrtve: 1) Milojka (Slavko) Mitrović, 1953; 2) Radosava (Milovan) Stjepanović, 1956; 3) Nebojša (Radomir) Đorić, 1966; 4) Zoran (Obren) Vukosavljević, 1970; 5) Simo (Manojlo) Tanasijević, 1952; 6) Milivoje (Bogdan) Ilić, 1962. i 7) Danilo (Radomir) Petrović, 1961.

Međe

Selo u opštini Srebrenica sa dosta izmešanim stanovništvom, ali i znatnom srpskom večinom koja je uglavnom koncetrisana u nekoliko srpskih zaselaka sela Međe (u selu ukupno Srba 130, muslimana 87), potom sela Osredak (Srba 195), Viogor (Srba 99, muslimana 32) i Orahovica (Srba 334, muslimana 91) sa brojnim srpskim zaseocima kao što su Karno, Čumovići (20 srpskih kuća), Crni Vrh, Sjemovo (8), Rovići (7), Dolovi (8), Borovac (3), Stop (5), Jeremići (8), Orovica (5), Poretak (5), Jadar (3), Bujakovići (2), Kiprova ( 7), Stopovi (4), Jasik (3), Bibići (10), Bojna (5), Debelo brdo (4), Kovačice (10), Sarići (6), Kožilje (7), i dr. napadnuti 15. maja 1992. u ranim jutarnjim časovima pred svitanje. Pre toga u nekoliko navrata vođeni bezuspešni razgovori o mirnom suživotu. Muslimanske pregovarače iz okolnih sela najčešće predvodili milicioneri Hakija Meholjić i Naser Orić. Kada je Srbima izgledalo da je dogovor ostvaren muslimani, pod izgovorom da traže skriveno oružje i radio-stanicu, iznenada napali i zaposeli navedena srpska naselja.

U napadu učestvovali pripadnici Armije BiH regrutovan u okolnim muslimanskim selima. U zaseocima Čumovići i Rovići, na prevaru uhapšen znatan broj meštana srpske nacionalnosti. Oni su delom razmenjeni 10. juna 1992, a delom sprovedeni u zatvore u Srebrenici. Sve što je u navedenim selima i zaseocima bilo srpsko, počevši od pokućstva, bele tehnike i stoke, do temelja je opljačkano, a potom spaljeno i razoreno.

Žrtve: 1) Petrija (Simo) Andrić,1932; 2) Milojko (Milovan) Gagić, 1947; 3) Radivoje (Đorđe) Subotić, 1954; 4) Vojislav (Simo) Đurić,1930. i njegov nepokretni sin 5) Novak (Vojislav) Đurić, 1955; 6) LJubica (Drago) Gagić, 1950. podlegla torturi u srebreničkom zatvoru; 7) Krsto (Radovan) Petrović, 1938; 8) Jevtić (Cvijan) Radivoje-Raco, 1959.

Oparci

Srpski zaselak muslimanskog sela Brezovice, opština Srebrenica, u kome muslimani već duže vremena čine većinsko stanovništvo (Srba 64, muslimana 462). Stanovnici ovog srpskog zaseoka napadnuti su 1. juna 1992. od svojih suseda iz samog sela Brezovice, kao i naoružanih meštana iz okolnih muslimanskih sela srebreničke i bratunačke opštine, boraca Armije BiH.

U ovom napadu ubijeno je šest starijih meštana srpske nacionalnosti koji nisu mogli ili nisu hteli da napuste svoje domove. Sve srpska imovina u selu je opljačkana, a 22 kuće spaljene i uništene. Imovinu i stoku zaseoka Oparci razneli su u svoja domaćinstva muslimanske porodice iz sela Brezovice: žene, deca i roditelji boraca koji su izvršili napad. Ostatak imovine, zgrade i ostali objekti, razoreni i spaljeni.

Žrtve: 1) Ilić (Dragutina) Dragić, 1939; 2) Ilić (Momčila) Ratko, 1942; 3) Ilić (Momčila) Uglješa, 1939; 4) Petrović (Cvijetin) Živojin, 1917; 5) Petrović (Drago) Milorad, 1923. i 6) Petrović (Drago) Dikosava, 1932. Neke od navedenih žrtava su ubijene na najsuroviji način.

Obadi i Špat

Obadi (Hrvata 3, muslimana 135, Srba 684) i Špat, čisto srpski zaselak pretežno muslimanskog sela Sase (muslimana 449, Srba 78) u srebreničkoj opštini. Ceo taj kraj, a pogotovo selo Sase čuveno je i poznato kao starorimski i srednjeovekovni srpski rudnik olova i srebra. Napad na ova dva naselja 8. juna 1992. izvršili muslimani, pripadnici “Zelenih beretki” i “Patritske lige”, odnosno Armije BiH, dobrovoljci iz okolnih muslimanskih sela: Skenderovići, Moćevići, Likari, Stožersko, Potočari, kao i iz samog grada Srebrenice. U napadu je, pored velikog broja izbeglih i ranjenih meštana, poginulo i pet meštana koji su pokušali da odbrane svoje porodice i svoja imanja. Sva srpska imovina u ovim mestima opljačkana, razorena i spaljena.

Žrtve: 1) Mirko (Ilija) Petrović, 1964; 2) Drago (Živko) Simić, 1949; 3) Slavko (Stanislav) Avramović, 1971; 4) Srećko (Drago) Spajić, 1928; 5) Miladin (Bogdan) Cvjetinović, 1936; 6) Dostana (Momir) Cvjetinović, 1930; 7) Milovan (Anđelko) Grujičić, 1943; 8) Milenko (Dragoslav) Stjepanović, 1944; 9) Ilija (Jovan) Zekić, 1955.

Ratkovići

Za lokalne uslove u opštini Srebrenica dosta veliko čisto srpsko planinsko selo (Srba 338), kao i mali srpski zasoci Dučići, Dvorišta, Račići i Polimci iznenada napadnuti u ranim jutarnjim časovima u nedelju 21. juna 1992. Napad izvršen iz okolnih muslimanskih sela i zaselaka: Poznanovići (muslimana 444), Dedići, Podkorijen, Osmače (Srba 6, muslimana 924), Močevići (Srba 58, muslimana 319) i Stožersko.
Tom prilikom Ratkovići i pomenuti okolni srpski zaseoci opljačkani od strane napadača i članova njihovih porodica. U okolna muslimanska sela preneto sve što se moglo preneti: od pokućstva do stočnog fonda. Ostalo razoreno i spaljeno. Meštani koji nisu mogli da se sklone na slobodnu srpsku teritoriju bili su pobijeni. Ovaj, po svemu sudeći, prethodno dobro pripremljen napad izvršili naoružani muslimani regrutovani sa područja srebreničke, bratunačke i okolnih opština, pripadnici tzv. Zelenih beretki, odnosno Armije BiH.

Od napada 21. juna 1992. u opustošenim Ratkovićima i okolnim srpskim zaseocima nema uslova za život. Preuzimanje tela srpskih pokojnika, njihova identifikacija i sahrana, obavljeni tek nakon skoro godinu dana u Fakovićima 17. maja 1993. u prisutvu dr Zorana Stankovića, uglednog stručnjaka Vojno medicinske akademije iz Beograda.

Žrtve: 1) Bogičević (Vojislav) Obren, 1932; 2) Stanojević (Vladislav) Stanimir, 1949; 3) Stanojević (Rado) Desanka, 1923; 4) Stanojević (Todor) Nikola, 1958; 5) Stanojević (Milorad) Radenko, 1940; 6) Đurić (Luka) Vidosava, 1930; 7) Rankić (Obrad) Vidoje, 1928; 8) Rankić (Obrad) Milutin, 1944; 9) Rankić (Obrad) Ranko, 1933; 10) Maksimović (Filip) Vinka, 1927; 11) Maksimović (Milorad) Radomir, 1942; 12) Milanović (Risto) Cvijeta, 1925; 13) Pavlović (Milorad) Novka, 1945; 14) Prodanović (Drago) Zora, 1941; 15) Prodanović (Petar) Živan, 1966; 16) Pavlović (Joso) Milovan, 1919. i 17) Jakovljević (Stojan) Milan, 1920.

Neke od žrtava su spaljene u svojim kućama, a neke zaklane. Slika Dobrile Prodanovića, koja u rukama drži lobanju svog pokojnog sina Živana, prilikom sahrane u Fakovićima, obišla je svet i objavljena u mnogim domaćim i stranim medijima. Ratkovići su trajno napušteni.

Magudovići, Kaludra i Brađevina

Brdsko-planinska naselja u opštini Srebrenica, zaseoci ranije spaljenih i uništenih srpskih sela Ratkovići i Radoševići, pretrpeli su muslimanski napad i pustošenje 27. juna 1992. u prepodnevnim časovima. I ovom prilikom napad su izvršile iste vojne formacije lokalnih muslimana svrstane u tzv. Zelene beretke, odnosno jedinice Armije BiH. Srpsko stanovništvo ovih naselja spas našlo u napuštanju svojih ognjišta. Pa i pored toga na veoma surov način, uglavnom hladnim oružjem, ubijeno, u stvari masakrirano, više civilnih lica srpske nacionalnosti. Srpsku imovinu i ovog puta opljačkali muslimani iz okolnih sela, ustvari porodice napadača, a ono što nisu mogli odneti spalili i razorili.

Žrtve: 1) LJubiša (Predrag) Gajić, 1965; 2) Stojan (Stevan) Stevanović, 1939; 3) Novica (Vitomir) Stevanović, 1951; 4) Vladimir (Obrad) Pavlović, 1948; 5) Slavko (Milisav) Petrović, 1946; 6) Obradin (Rade) Jovanović.

Brežani

Jedno od većih brdsko-planinskih, starih i poznatih srpskih sela u srebreničkom kraju koje je stradalo i u oba prethodna svetska rata, pogotovo za vreme NDH i nemačke okupacije (Srba 271, muslimana 5) napadnuto pred samo svitanje 30. juna 1992. oko 4 časa od pripadnika oružanih formacija, jačine hiljadu boraca, Armije BiH regrutovanih u srebreničkoj i susednim opštinama i tom prilikom na veoma surov način, tupim predmetima, noževima i ostalim hladnim oružjem, u toku borbi i posle osvajanja, ubijeno devetnaest meštana srpske nacionalnosti. Žrtve napada uglavnom starije osobe i žene, meštani koji su ostali u selu da koliko-toliko čuvaju i hrane stoku i održavaju kuće, kao i njihovi malobrojni branioci, mlađi i loše naoružani, stanovnici Brežana. Pokretnu imovinu (pokućstvo, belu tehniku, 4 traktora, 17 kosačica i dr.) i stočni fond (118 krava, 18 pari volova, 147 junadi, 236 ovaca, 11 konja) muslimanski navodni civili (žene, deca i starci) okolnih sela, koji su od početka akcije aktivno učestvovali u napadu, opljačkali i preneli u svoja domaćinstva. Posle pljačke spalili sve nepokretne objekte: 64 stambene i preko 87 pomoćnih zgrada. Tela pokojnika, srpskih žrtava Brežana, dugo su ostala nesahranjena i nedostupna porodicama.

Žrtve: 1) Petrović (Đole) Radovan, 1923; 2) Novaković (Rade) Miloš, 1956; 3) Lazić Dostana, 1919; 4) Jovanović (Čedo) Obren, 1927; 5) Lazić (Pavle) Vidoje, 1937; 6) Lazić (Pavle) Kristina, 1935; 7) Dragičević (Ilija) Milenko, 1974; 8) Josipović (Milenko) LJubomir, 1977; 9) Krstajić (Vlado) Miloš, 1937; 10) Krstajić (Vlado) Pero, 1935; 11) Milošević (Luka) Stanko, 1900; 12) Milošević (Milovan) Vidoje, 1974; 13) Mitrović Stanko, 1900; 14) Mitrović (Milivoje) Stanoje, 1963; 15) Rankić (Miko) Milisav, 1947; 16) Rankić (Milisav) Dragoslav, 1974; 17) Rankić (Milisav) Mirko, 1972; 18) Stevanović (Radisav) Milomir, 1946. i 19) Stjepanović (Stjepana) Dragan, 1961.

Krnjići

Neveliko planinsko selo opštine Srebrenica u kome je srpsko stanovništvo oduvek imalo apsolutnu večinu (muslimana 11, Srba 114), napadnuto, opljačkano i uništeno 5. jula 1992. od strane pripadnika Armije BiH sa područja Srebrenice i muslimanskih sela okolnih opština. U napadu i pljački aktivno učestvovali tzv. civili, žene, deca i starci, meštani susednih muslimanskih sela. Tom prilikom, u največem broju slučajeva, na svirep način ubijeni i masakrirani mnogi branioci sela i članovi njihovih porodica srpske nacionalnosti. Stoka, živina, pokretna imovina i poljoprivredne alatke opljačkani i preneti u muslimanska sela, a nepokretna imovima: zgrade, ambari, štale i ostalo razoreni i popaljeni.

Žrtve: 1) Lazarević (Spasoje) Boban, 1965; 2) Jovanović (Nedeljko) Sredoje, 1947; 3) Jovanović (Borislav) Miroslava, 1939; 4) Dimitrijević (Miloš) Dragutin, 1961; 5) Trimanović (Petko) Rade, 1958; 6) Aksić (Novak) Srpsko, 1972; 7) Maksimović (Mirko) Radoš, 1968; 8) Maksimović (Risto) Milenko, 1942; 9) Milošević (Ostoja) Miloš, 1961; 10) Milošević (Zoran) Nebojša, 1975; 11) Mićić Milja; 12) Parača Vaso, 1912; 13) Simić (Marko) Ilija, 1912; 14) Simić (Milisav) Veljko, 1953; 15) Vladić (Petar) Vlajko, 1934. i 16) Vujić Soka, 1930.

Sase i Zalazje

Čisto srpski zaselak za ovdašnje lokalne, brdsko-planinske, uslove dosta velikog sela Obadi pripadaju opštini Srebrenica, istovremeno su napadnuti od muslimanskih snaga iz Srebrenice na pravoslavni praznik, Petrovdan, 12. jula 1992. Napad na ova sela izveli pripadnici Armije BiH, uglavnom dobrovoljci iz muslimanskih sela ovog kraja. Zalazje je uništeno do temelja. Stradali su gotovo podjednako i branioci i njihovi najbliži rođaci i prijatelji koje su, uz pomoć malog broja dobrovoljaca, pokušali da odbrane svoje porodice i imanja. U više porodica (Jeremić, Vujadinović, Rakić...) u odbrani sela izginuli su gotovo svi muškarci. Sase se delimično odbranilo. Srbi koje su pohvatali muslimani, najčešće je reč o ranjenim i starijim osobama, nikada nisu pronađeni. Broj ranjenih, zarobljenih i povređenih lica srpske nacionalnosti nadmašuje broj poginulih branilaca i ubijenih civila. Srpska imovina, stoka i hrana u Zalazju opljačkani, spaljeni i uništeni. Centar sela opustošen i pretvoren u zgarište. Srpsko groblje oskrnavljeno i u dobroj meri razoreno. Za mnogim licima još uvek se traga preko Međunarodnog komiteta Crvenog krsta.

Žrtve: 1) Josipović (Miladin) Ivan, 1955; 2) Mitrović (Vojislav) Goran, 1970; 3) Simić Đuka, 1930; 4) Živanović (Blagoje) Blagoje; 1954; 5) Blagojević (Slobodan) Dušan, 1946; 6) Cvijetinović (Dragomir) Radinka, 1952; 7) Cvijetinović (Ranko) Ivan, 1953; 8) Dragičević (Tadija) Svetislav, 1949; 9) Giljević (Milorad) Željko, 1970; 10) Gligić (Desimir) Nedeljko, 1948; 11) Gligorić (Nikole) LJubisav, 1962; 12) Gordić (Miloš) Aleksa, 1955; 13) Grujičić (Cvijetko) Jovan, 1954; 14) Grujičić (Ignjat) Stanoje, 1946; 15) Ilić (Milan) Slobodan, 1946; 16)Ilić (Sreten) Milisav, 1957; 17) Jeremić (LJubomir) Luka, 1927; 18) Jeremić (Miloš) Ratko, 1969; 19) Jeremić (Ratko) Marko, 1965; 20) Jeremić (Ratko) Radovan, 1963; 21) Lazarević (Mališa) Milovan, 1946; 22) Lazarević (Stanko) Momir, 1955; 23) Pavlović (Aleksandar) Branislav, 1947; 24) Petrović (Jugoslav) Rajko, 1963; 25) Rakić (Borisav) Dragomir, 1957; 26) Rakić (Cvijetin) Svetozar, 1951; 27) Rakić (LJubomir) Momčilo, 1949; 28) Rakić (LJubomir) Miodrag, 1959; 29) Rakić (Momčilo) Mile, 1966; 30) Simić (Gojko) Branko, 1959; 31) Simić (Gojko) Petko, 1963; 32) Stanojević (Stanko) Božo, 1966; 33) Stanojević (Gojko) Miladin, 1929; 34) Stjepanović (Svetislav) Mihailo, 1942; 35) Tomić (Bogoljub) Radivoje, 1950; 36) Todorović (Radivoje) Miroljub, 1961; 37) Tubić (Rado) Miladin, 1955; 38) Vasiljević (Radovan) Radisav, 1963; 39) Vasiljević (Radovan) Radislav, 1965; 40) Vujadinović (Živojin) Boško, 1951; 41) Vujadinović (Živojin) Vaso, 1954; 42) Vujadinović (Bogdan) Nedeljko, 1947; 43) Vujadinović (Milovan) Dragomir, 1947; 44) Vujadinović (Slavoljub) Milovan, 1948; 45) Vujadinović (Vaso) Dušan, 1940; 46) Zekić (Zagorka) Milan, 1959; 47) Ćetković (Spasoje) Vukašin (1938).

Milanova vodenica

Na lokalnom putu između naselja Peći i Skelani opština Srebrenica, 28. avgusta 1992. oko 8,30 časova naoružani muslimani pripadnici Armije BiH regrutovani sa ovog područja postavili zasedu i tom prilikom na svirep i podmukao način ubili četiri civilna lica srpske nacionalnosti koja su se pešice uputila u Skelane.
Sadistička iživljavanja obesnih naoružanih muslimanskih mladića nad pohvatanim nemoćnim i nedužnim starim osobama srpske nacionalnosti bila su vidljiva po spoljnim povredama tela žrtava, pocepanoj odeći i ranama koje su prouzrokovale smrt.

Žrtve: 1) Svetozar (Drago) Živković, 1915; 2) Stanko (LJubomir) Živković, 1936; 3) Dragan (Radenko) Milanović, 1951; 4) Krstina (Milenko) Aćimović, 1920.

Podravanje

Podravanje u opštini Srebrenica, etnički čisto i jedno od svakako največih srpskih sela u ovom kraju (413 stanovnika srpske nacionalnosti) teško je stradalo u oba prethodna svetska rata. Od početka ratnih sukoba aprila meseca, pogotovo tokom leta 1992. Podravanje je bilo stalno ugrožavano od muslimana Srebrenice. Selo je više od pet meseci, oslanjajući se jedino na vlastite mogućnosti, odolevalo tim muslimanskim nasrtajima.

Najžešći napad veoma brojnih i dobro naoružanih jedinica Armije BiH regrutovanih sa ovog područja izvršen je 24. septembra 1992. U tom besomučnom muslimanskom pogromu ubijeni su bezmalo svi zatečeni stanovnici ovog sela, kao i njihovi branioci, uglavnom meštani Podravanja. Zarobljeno je svega pet muškaraca, civila i branilaca koji su odvedeni u srebreničke zatvore. Posle su ti zarobljenici, sredinom oktobra 1992, oslobođeni razmenom. Ostali, među kojima i dosta žena i starijih osoba, su poubijani, odnosno zvanično “nestali”. Za njima se i danas traga. Sva pokretna imovina, prikupljena letina, hrana i stoka opljačkani, a kuće i ostali objekti razoreni i popaljeni. Selo je ostalo pusto, i dalje na stalnom udaru muslimana, čak i posle “demilitarizacije” Srebrenice i proglašavanja za zaštićenu zonu.

Žrtve: 1) Jovanović (Miloje) Vojin, 1922; 2) Jovanović (Miloje) Svetozar, 1933; 3) Lazarević (Obrad) Rado, 1917; 4) Petrović (Vasilije) Mileva, 1948; 5) Petrović (Marko) Milomir, 1951; 6) Mitrović (Jovo) Mihajlo, 1932; 7) Mitrović Ruža, 1927; 8) Mitrović (Marko) Drago, 1925; 9) Marinković (Anđelko) Radovan, 1938; 10) Marinković (Miloš) Milovan, 1955; 11) Marinković (Miloš) Rade, 1961; 12) Marinković ) Žarko) Dikosava, 1938; 13) Marinković (Drago) Miloš, 1937; 14) Perendić (Milisav) Miladin, 1924; 15) Perendić (Savkan) Tomislav, 1932; 16) Perendić (Blagoje) Stanka, 1935; 17) Perendić (Bogdan) Spasenija, 1932; 18) Šarac (Cvijetin) Mitar, 1963; 19) Šarac (Veselin) Dušan, 1964; 20) Šarac (Obrad) Mirjana, 1943; 21) Šarac (Manojlo) Milan, 1929; 22) Tomić (Marko) Gojko, 1930; 23) Tomić (Marko) Mihajlo, 1941; 24) Vasić (Miloš) Milijan, 1951; 25) Vesić Milisav, 26) Nikolić (Radomir) Slaviša, 1960; 27) Nikolić (Čedomir) Dragan, 1960; 28) Pavlović Nebojša, 1971; 29) Mudrinić (Mileta) Rade, 1961; 30) Mitić (Ruža) Boriša, 1946; 31) Bogdanović (Milan) Đurađ, 1960. i 32) Kukić (Mitar) Dragutin, 1954.

Mnoge od navedenih žrtava ubijene su na najsvirepiji način: odsecanjem glave i pojedinih delova tela, razbijanjem lobanje tupim predmetom, rasecanjem stomaka, klanjem. Zaprepašćen ovim monstruoznim zločinom oglasio se, posebnim saopštenjem, Sinod Srpske pravoslavne crkve, a Njegova Svetost Patrijarh Pavle održao je pomen nevino stradalim mučenicima. Slike masakriranih Srba ovog sela prenele su u svojim emisijama mnoge domaće i strane televizije stanice.

Skelani

Skelani sa okolnim srpskim selima i zaseocima: Ćosići, Kostolomci (Srba 234), Kušići, Žabokvica (Srba 589, muslimana 52), Toplica (Srba 254, muslimana 13), Bujakovići (Srba 166, muslimana 7), Jezero, Kalimanići (Srba 289, muslimana 105), Stublovi i dr. u opštini Srebrenica napadnuti u ranim jutarnjim časovima 16. januara 1993. od strane veoma brojnih muslimanskih oružanih formacija regrutovanih sa područja Srebrenice, Bratunca i Vlasenice, pripadnika Armije BiH. Tog dana evidentirano preko 90 ranjenih i povređenih i preko šezdeset svirepo ubijenih stanovnika srpske nacionalnosti.
Do večernjih časova muslimani okupirali bezmalo celo ovo područje, a mnogi meštani ovih sela spas potražili bekstvom preko jedinog mosta na reci Drini koji su muslimani držali pod stalnom unakrsnom vatrom i na kome je ubijeno i ranjeno više desetina lica. Svi su nastojali da se prebace na teritoriju SRJ i Srbije i sklone u Bajinu Baštu i okolna srpska sela koja su bila pod zaštitom jugoslovenske policije i vojske. Međutim, u dometu muslimanskih granata našli su se i Bajina Bašta i okolna podrinjska sela u susednoj Srbiji. I tu je bilo razaranja i povređenih meštana.

Izbijanjem Armije BiH na jugoslovensku granicu i jedan od najznačajnijih hidroenergenskih objekata u ovom delu Balkana ugrožena su sva nizvodna naselja sa obe obale reke. Ekološka katastrofa se nadvila i nad mnogim gradovima Srbije i BiH (Skelani, Bratunac, Zvornik, Bajina Bašta, Ljubovija, Mali Zvornih, Loznica...).
To je zahtevalo energičnu intervenciju vojske Jugoslavije. Tek kada su muslimani vračeni na svoje polazne položaje mogle su da budu sagledane posledice njihovog napada i prisustva u Skelanima i okolnim srpskim selima. Pored velikog broja ranjenih i ubijenih opljačkana su, spaljena i razorena sva navedena srpska naselja.

Žrtve: 1) Novak (Radisava) Rakić, 1953; 2) Dragomir (Jovo) Rakić, 1953; 3) Milomir (Jovo) Rakić, 1957; 4) Radiša (Slavko) Rakić, 1961; 5) Dragomir (Marjan) Rakić, 1940; 6) Mile (Diko) Ivanović, 1952; 7) Predrag (Milo) Ivanović, 1973; 8) Želimir (Milutin) Ivanović, 1968; 9) Žarko (Milenko) Ivanović, 1938; 10) Milorad (Čedo) Trifunović, 1958; 11) Bogdan (Jovo) Živanović, 1927; 12) Dobrina ( Mihaila) Živanović, 1923; 13) Tadija (Milorad) Rakić 1930; 14) Damjan (Žiko) Maksimović, 1934; 15) Anđelko (Svetozar) Pavlović, 1914; 16) Vidosava Trifunović, 1915; 17) Nebojša (Predrag) Ilić, 1969; 18) Marko (Savo) Milanović, 1954; 19) Aleksa (Dražo) Gligić; 20) Šćepo (Simo) Janjić, 1947; 21) Simo (Pero) Janjić, 1948; 22) Vlado (Savo) Mijatović, 1966; 23) Milan (Miloš) Milovanović, 1967; 24) Milun (Radenko) Marković, 1970; 25) Anđa (Simo) Janjić, 1927; 26) Gordana (Ostoja) Sekulić, 1966; 27) Aleksandar (Tomislav) Dimitrijević, 1987; 28) Radisav (Tomislav) Dimitrijević, 1984; 29) Dragan (Jovan) Dimitrijević, 1965; 30) Radovan (Dragan) Simić, 1966; 31) Dragoje (Boriša) Milošević, 1960; 32) Milenko (Petar) Milovanović, 1941; 33) Radivoje (Stojan) Nikolić, 1952; 34) Milenko (Vojislav) Nikolić, 1940; 35) Petko (Mićo) Todorović, 1940; 36) Filip Živanović, 1931; 37) Stojan Živanović, 1925; 38) Milojko (Anđelko) Jakovljević, 1957; 39) Savo (Milovan) Maksimović, 1932; 40) Rosa Neđić, 1933; 41) Vladislav (Lazar) Ristić, 1947; 42) Radivoje Mitrović, 1942; 43) Milija (Mitar) Jakovljević, 1957; 44) Mirko (Maksim) Mitrović, 1939; 45) Milenko (Milan) Jakovljević, 1946; 46) Novak (Cvetko) Ristić, 1951; 47) Ilija Milanović, 1922; 48) Rado Ristić, 1920; 49) Dušanka Milanović, 1920; 50) Milenija (Petko) Janković, 1963; 51) Milenko (Stanoja) Todorović, 1928; 52) Nikola (Jovo) Živanović, 1921; 53) Radinka Mitrović, 1946; 54) Milenka Ristić, 1930; 55) Ivanka (Milorada) Ristić, 1950; 56) Mitra (Novak) Ristić, 1974; 57) Mićo (Novak) Ristić, 1977; 58) Mirko Rakić, 1925; 59) Radosava Kovačević, 1915; 60) Ilinka Blagojević, 1914. i 61) Darinka Mitrović, 1922.

Skelani

Mesto događaja makadamski lokalni put između Srebrenice i Skelana. U jednom od svojih čestih diverzantskih pohoda iz zaštičene zone muslimanski vojnici 28. divizije postavili su 23. juna 1995. zasedu u navedenom mestu i u putničkom kombi vozilu ubili više lica srpske nacionalnosti iz susednog sela Skelani.

Ova zaseda i napad na selo Višnjica bili su poslednje zločinačke akcije srebreničkih muslimana pred povratak Srba u ovaj gradić. Treba imati u vidu da su te muslimanske zasede i napadi na okolna srpska nasenja realizovani u prisustvu oružanih formacija OUN, kanadskih, britanskih i holandskih jedinica iz sastava UNPROFOR-a.

Njihov zadatak, kao i politika OUN u BIH, bili su postavljeni suprotno stanju na terenu štitili su muslimane koje niko nije dirao umesto da štite Srba koji su stalno bili izloženi teroru i nasrtajima muslimanskih jeinica iz zaštičene zone.

Žrtve: 1) Tomo (Radomir) Bibić, 1955; 2) Ostoja Božić, 1946; 3) Dragiša (Vidoje) Pavlović, 1963; 4) Živorad Grujičić, 1950; 5) Velisav (Radovan) Pavlović, 1953.